PAZ-onderzoeken

De doelstellingen van PAZ zijn:

  • Een kwalitatieve ervaring voor de participanten. De participant komt aan zet.
  • Experimenten met de optimalisering van de publieksbeleving in de betrokken kunstinstellingen.
  • Meer inzicht in de interpretatieve noden van een breed publiek, bij beeldende en podiumkunsten.
  • Meer inzicht in de manier waarop de interpretatie en beleving van een breed publiek kan worden ondersteund, in verschillende contexten.
  • Een methodiek om structurele en beleidsmatige vormen van participatie te begeleiden.
  • De verankering van de inzichten en de dialoog met het publiek in de betrokken kunstinstellingen.
  • De verspreiding van de inzichten en methodiek zodat kunstinstellingen ook zonder PAZ of Mooss een breed publiek een betere ervaring kunnen bieden.
  • Een shift in de visie en werking zodat kunstinstellingen publieksvriendelijker worden en het publiek als een partner zien (cocreatie). Het publiek komt aan zet.

De strategie die PAZ volgt om deze doelstellingen te realiseren, bestaat uit een combinatie van experiment, onderzoek en reflectie. De verschillende PAZ-trajecten zijn experimenten met en door het publiek. Door onderzoek en reflectie kunnen we hieruit leren en onze inzichten ook met anderen delen.

Ieder PAZ-project wordt uitgebreid wetenschappelijk onderzocht. Er wordt vooraf een baseline gemaakt. Dat wil zeggen dat het publiek door middel van kwalitatief onderzoek (halfopen interviews) wordt bevraagd over hun bezoekerservaring in de betrokken kunstinstelling: wat werkt goed, wat werkt minder goed, wat zou een ondersteuning zijn etc. Dat onderzoek gebeurt voorafgaand aan de ingrepen van de participanten, dus in de bestaande situatie. Het wordt vervolgens gespiegeld door een vergelijkbare bevraging, maar dan van het publiek dat de instelling bezoekt tijdens de experimenten van de participanten. Op die manier wordt informatie verzameld over de ervaringen van de bezoekers en hun noden, en over de doeltreffendheid van de veranderingen die door de participanten werden gerealiseerd. Dit draagt aan de ene kant bij tot een betere kennis over de bezoekers en hun interpretatieve strategieën, en aan de andere kant tot het opbouwen van een bemiddelingsmethodiek.

Daarnaast wordt kwalitatief onderzoek (halfopen interviews) gedaan naar de ervaringen van de participanten met het participatieve traject. Dat onderzoek vindt plaats in ieder PAZ-project en heeft tot doel om de participatieve methodiek (begeleiding van participatie) verder te ontwikkelen. Iedereen heeft tegenwoordig de mond vol over participatie, maar er wordt vooral veel uitgeprobeerd zonder dat er echt uit geleerd kan worden. Ook daarin wil PAZ een bijdrage leveren: hoe kan je participatie begeleiden (methodiek) en hoe kan je participatie zinvol inschakelen in een kunstinstelling (reflectie)?

De resultaten van het onderzoek worden telkens teruggekoppeld naar de betrokken instelling door middel van een gesprek, waarin zowel de ervaringen van de participanten als die van het publiek aan bod komen, en waarin gereflecteerd wordt over wat dat voor (de toekomstige koers van) de instelling kan betekenen. Daarnaast worden de resultaten meegenomen in de volgende PAZ-projecten waar ze de experimenten van de participanten verder kunnen voeden. Vervolgens wordt het onderzoeksrapport, indien relevant aangevuld met de bevindingen uit het reflectiegesprek met de instelling, verspreid in het bredere kunstenveld.

Het onderzoeksrapport van PAZ-1 lees je hier.
Het onderzoeksrapport van PAZ-2 lees je hier.

Daarnaast organiseren de participanten ook hun eigen reflectie. Bij PAZ-1 (de tentoonstelling DINGES in M-Museum Leuven) hebben ze een kunstenaar (Robert Devriendt) en een curator (Hans Theys) uitgenodigd om op hun experimenten te reflecteren. Daarnaast hebben ze bij hun tentoonstelling een reflectiedocument gemaakt dat eveneens tot doel had om over hun insteek (een compleet andere manier van presenteren dan de door de meeste musea nog steeds gehanteerde white cube) te reflecteren. Bij PAZ-2 (optimalisering van de publiekservaring bij Het Theaterfestival 2015) hebben de participanten een publieksfilm (interviews met het publiek) gemaakt en een een inspiratieboek voor het theaterveld geschreven over hun experimenten, hun ervaringen en hun reflecties daarop.

Ten slotte zal PAZ in 2018 worden afgesloten met een internationaal congres. Dat congres heeft twee doelstellingen: de PAZ-resultaten breed toegankelijk maken en (internationale) experts op deze resultaten laten reflecteren zodat de bevindingen van PAZ verder worden verruimd, in perspectief geplaatst en gecontextualiseerd. Op die manier wordt tegelijk een internationale reflectie over de publiekswerking van het Vlaamse kunstenveld georganiseerd. Het congres zal een combinatie zijn van lezingen, getuigenissen door het publiek, seminaries door kunstenaars en reflecties door respondenten.

Het instrument dat uiteindelijk zal worden ontwikkeld om de reflectie over en het inzicht in de interpretatiestrategieën en -noden van bezoekers en manieren waarop instellingen de publieksbeleving kunnen optimaliseren, te verrijken, zal de contextualisering en de reflecties verzameld op het congres incorporeren. Dit instrument zal vervolgens breed worden verspreid in het Vlaamse kunstenveld. Via studiedagen, partners, steunpunten en het eigen netwerk is het de bedoeling om de PAZ-resultaten in elke Vlaamse kunstinstelling een plek te geven, en zo de evolutie naar partnerschappen tussen kunsten en publiek te stimuleren.

Advertenties